Svetlana Adamek (Genel Müdür, adamek & adamek consulting GmbH) moderatörlüğünde gerçekleşen bu oturum, ESCO sektöründeki en kalıcı zorluklardan biri olan finansmana erişim konusunu ele aldı. Panelde, finansman engellerini projelerin birleştirilmesi (aggregation), forfaiting, garanti mekanizmaları ve enerji verimliliği fonları yoluyla aşma yöntemleri, Avrupa ve Mauritius’tan uzmanların katkılarıyla tartışıldı.
Konuşmacılara Göre Öne Çıkanlar
Csaba de Csiky – Başkan, EnerSave Capital Sarl
ESCO proje yapılarının yatırımcı beklentileriyle uyumlu hâle getirilmesi gerektiğini vurguladı.
Sermaye erişimini kolaylaştırmak için forfaiting ve beyaz sertifikaların menkul kıymetleştirilmesi temelli “konveyör bant” modelini önerdi.
Kurumsal yatırımcıları çekmek için standartlaşma ve proje birleştirmenin önemine dikkat çekti.
Lieven Vanstraelen – Başkan, BELESCO (Belçika)
Belçika’nın, super ESCO çerçevesinde yürütülen geniş ölçekli federal renovasyon programı deneyimini paylaştı.
Performansa dayalı bakım ve enerji performans ortaklıklarının uzun vadeli yatırımları mümkün kıldığını gösterdi.
Karmaşıklığı yönetmek ve ölçeklenebilirliği sağlamak için özel finansman modelleri ve dijital platformların gerekliliğini vurguladı.
Carlos Ballesteros Barrado – Genel Müdür, ANESE (İspanya)
İspanya’nın, enerji verimliliği için bir finansman aracı olarak beyaz sertifika sistemini tanıttı.
Güvenilirliği sağlamak ve sahteciliği azaltmak için ESCO akreditasyonu, standart sözleşmeler ve doğrulayıcılar önerdi.
Enerji verimliliğinin, politika ve piyasa mekanizmalarında yenilenebilir enerji ile eşit şekilde ele alınması gerektiğini savundu.
Shweta Beeharee – Portföy Yöneticisi, Capital Asset Management Ltd, Mauritius
Mauritius’ta ESCO’lar için ulusal bir garanti mekanizması oluşturma çabalarını anlattı.
Devlet, bankalar ve ESCO’ların yer aldığı risk paylaşım modelini vurguladı.
Gelişmekte olan piyasalarda kapasite geliştirme, standart sözleşmeler ve yönetişim yapılarının önemine dikkat çekti.
Belirlenen Ortak Engeller
Küçük proje boyutları ve yüksek işlem maliyetleri.
Bankaların EPC modellerine güven eksikliği ve sınırlı anlayışı.
ESCO proje yapıları ile yatırımcı beklentileri arasındaki uyumsuzluk.
Bilanço dışı finansman seçeneklerinin kısıtlı olması.
Parçalı pazar yapıları ve birçok ülkede proje birleştirici veya super ESCO eksikliği.
Tartışılan Yenilikçi Çözümler
Alacakların ve proje portföylerinin birleştirilerek ölçek oluşturulması.
Gelecekteki tasarrufların ve beyaz sertifikaların forfaiting yöntemiyle peşin sermayeye çevrilmesi.
Super ESCO ve tek durak ofis (OSS) modelleriyle projelerin standartlaştırılması, riskin azaltılması ve geliştirilmesinin kolaylaştırılması.
Karmaşıklığı azaltmak, raporlamayı iyileştirmek ve maliyetleri düşürmek için dijital platformlar ve yapay zekâ araçları.
Beyaz sertifika piyasalarının, performansa dayalı ölçeklenebilir bir finansman mekanizması olarak kullanılması.
Sonuç
Oturum, ESCO yatırımlarını ölçekli şekilde finanse etmenin yalnızca sermaye ile değil; yapısal yenilik, piyasa uyumu ve sektörler arası iş birliği ile mümkün olduğunu ortaya koydu.
Projelerin birleştirilmesi, standartlaşma ve dijitalleşme, büyük ölçekli yatırımların önünü açan temel unsurlar olarak öne çıktı.
Garanti mekanizmaları ve beyaz sertifika sistemleri, özellikle gelişmekte olan pazarlarda umut verici yollar sunuyor.
ESCO’ların, tekil proje geliştiricilerinden çıkarak yapılandırılmış, ölçeklenebilir yatırım ekosistemlerinin bir parçası hâline gelmeleri gerektiği vurgulandı.
Hükümetler, finansörler ve kolaylaştırıcı kurumlar; güven inşa etmek, riski azaltmak ve enerji verimliliğinin ana akım bir yatırım sınıfına dönüşmesini sağlamak için birlikte çalışmalı.