Denis Tanguay (Efficiency Valuation Organisation) moderatörlüğünde gerçekleşen bu panel, ulusal düzenleyici çerçevelerin ESCO pazarlarının büyümesini nasıl destekleyebileceğini inceledi. Filipinler, Amerika Birleşik Devletleri, Türkiye ve Hindistan’dan panelistler, enerji performans sözleşmelerinin (EPC) hayata geçirilmesi ve enerji verimliliği yatırımlarının ölçeklendirilmesi konusunda hem ilerlemeleri hem de devam eden zorlukları paylaştı.
Ülkelere Göre Öne Çıkanlar
Alexander Ablaza – Philippine Energy Efficiency Alliance (PE2), FilipinlerEnerji
Verimliliği ve Tasarruf Yasası (2019), yaklaşık 30 yıl süren gönüllü piyasa koşullarının ardından bir dönüm noktası oldu.
Yasa ile birlikte:
Büyük enerji kullanıcıları için zorunlu yükümlülükler,
ESCO profesyonelleri için sertifikasyon,
ESCO’lar için vergi teşvikleri ve %100 yabancı sahiplik,
Kamu sektörünü dâhil edecek yenilikçi tedarik modelleri getirildi.
ESCO pazarı büyüyor; “soğutma-hizmet-olarak” modelleri öne çıkıyor.
David Daniel – Willdan Energy Solutions, Amerika Birleşik Devletleri
ESCO pazarı, siyasi belirsizlik, tarife riskleri ve tedarik zinciri aksaklıkları içinde evrim geçiriyor.
Federal desteğin azalmasıyla eyaletler, yerel yönetimler ve kamu hizmeti şirketleri önemli aktörler haline geldi.
Zorluklar:
ESCO performansında güven ve şeffaflık eksikliği,
Karbon azaltım zorunluluklarının kısa geri ödeme beklentileriyle çelişmesi,
Elektrikli araçlar ve veri merkezlerinin şebeke üzerinde yarattığı yük.
Kamu hizmeti şirketleri, fatura üzerinden finansman gibi yenilikçi fonlama modelleri sunmaya başladı.
Esra Tombak – Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, Türkiye
Türkiye, 2053 net sıfır hedefine odaklanıyor.
ESCO sözleşmeleri 2007’de tanıtıldı; 2020–2022’de mevzuat desteği sağlandı.
Dünya Bankası destekli bir kamu okulu pilot projesinde %70 enerji tasarrufu elde edildi.
Yaygınlaştırma önündeki engeller:
Ekonomik belirsizlik ve enflasyon,
Yerel ESCO’ların sınırlı finansal gücü,
Entegre proje teslimi ve sektör tecrübesi eksikliği.
Buna rağmen Türkiye, yaklaşık 400 kamu binasını yenileyerek ortalama %40 enerji tasarrufu sağladı.
Jayanta Chaudhuri – Alliance for an Energy Efficient Economy (AEEE), Hindistan
Enerji Tasarrufu Yasası (2001) ve 2022 değişikliği, ESCO gelişiminin temelini attı.
Ana destek unsurları:
Enerji Verimliliği Bürosu (BEE) akreditasyonu ve M&V protokolleri,
Perform, Achieve, and Trade (PAT) programı ve gelişmekte olan karbon piyasaları,
Süper ESCO (EESL) ve eyalet düzeyinde enerji tasarrufu fonları.
Zorluklar:
Gönüllü bina standartları, düşük kredi derecelendirmeleri, küçük ölçekli ESCO’lar,
Güneş enerjisi yatırımlarının enerji verimliliği teşviklerini zayıflatması,
Tedarik politikalarının yaşam döngüsü değerinden çok en düşük maliyeti öncelemesi.
Sonuç
Panelde vurgulanan ana mesajlar:
Ulusal düzenlemeler, ESCO pazarlarını mümkün kılmak için kritik, ancak tek başına yeterli değil.
Başarı için gerekli unsurlar:
Net tedarik çerçeveleri,
Finansal risk azaltma mekanizmaları,
Kapasite geliştirme,
Sektörler arası iş birliği.
Her ülkenin deneyimi, politikanın yanında uygulama, piyasa güveni ve finansal inovasyonun da şart olduğunu gösteriyor.
Oturum, küresel enerji verimliliğini ölçeklendirmek için sürekli iş birliği ve bilgi paylaşımı çağrısıyla sona erdi.